Авлигын Төсөөллийн Индекс 2015

Мэдээ, мэдээлэл / transparency_anu / 1 жил, 10 сар өмнө

2015 оны Авлигын төсөөллийн индексийн дүнг дэлхий даяар 2016 оны 1-р сарын 27-ны өдөр зарлаж байгаатай холбогдуулан Транспэрэнси Интернэшнл байгууллагын ТУЗ-ын дарга Хосэ Угаз мэдэгдэл гаргасан байна.Тэрээр хэлэхдээ судалгаанд хамрагдсан 168 орны гуравны хоёр нь "50'' онооноос доош оноо авчээ.("100" оноо авбал авилгагүй гэж үздэг бол "0" оноо авбал өндөр авилгатай орны тоонд ордог).Энэ нь авлигын асуудал дэлхийн дийлэнх оронд ноцтой асуудал хэвээр байгааг харуулж байна.Гэсэн хэдий ч 2015 онд дэлхийн өнцөг булан бүрт иргэд авлигын эсрэг тэмцэж,жагсаж,эрх баригчдад өндөр түвшний авлигын эсрэг жинхэнэ ёсоор тэмцэх цаг нь болсныг хатуу сануулсан жил байлаа.Өндөр түвшний авлига нь эрх мэдэл бүхий цөөнх нь албан тушаалаа ашиглан хөлжиж олонхид болон нийгэмд ноцтой хор уршиг хохирол учруулдгаараа хамгийн аюултай үзэгдэл байдаг бөгөөд ихэнх тохиолдолд өндөр түвшний өндөр түвшний авлига үйлдэгчид хуулийн хариуцлага хүлээхгүй байгаа нь харамсалтай явдал юм гэжээ.

Өнгөрсөн онд "Транспэрэнси Интернэшнл" байгууллага өндөр түвшний авлигачдыг нэр дэвшүүлэн нэрлэж санал өгөх unmaskthecorrupt.org сайтыг ажиллуулж эхэлсэн бөгөөд дэлхийн улс орнуудад иргэд нь өндөр түвшний авлигын хэргийг илрүүлэн ял шийтгэл хүлээлгэхийг хүсэж байгааг тодорхойлох зорилготой юм.

Авилгын төсөөллийн индекс 2015 оны дүнгээс харахад Бразил улс өнгөрсөн оноосоо "5" оноо дутуу авч 7 байраар хойшилж 76-р байранд орсон байна.

"Петробас" компанийг тойрсон авлигын асуудал энд нөлөөлсөн бөгөөд үүнийг шудрага шүүхээр шийдэж чадсанаар авлигыг зогсоож чадсан байна. 2015 оны сайн мэдээнүүдийн нэг нь өндөр түвшний авлигын эсрэг тэмцсэн Монгол улс, авлигын эсрэг шүгэл үлээгчд-ийн эрхийг хамгаалсан Гватемал зэрэг улсуудын ард түмний тэмцэл,тэдний ялалтыг онцлох нь чухал юм гэж тэрээр мэдэгдсэн байна.

2015 оны Авлигын төсөөллийн индексийн дүн

Авлигын төсөөллийн индекс нь 168 орны төрийн албан дахь авлигын төсөөллийн ур дүнг харуулдаг.Дани улс сүүлийн 2 жилд хамгийн өндөр оноо авч хамгийн авлигагуй цэвэр орноор тодорч тэргүүлж байгаа бол Хойд Солонгос ба Сомали улс 8 оноо авч баян ходоод болжээ.Тэргүүлж буй орнуудад дараах нийтлэг шинжүүд илэрч байна. Хэвлэлийн эрх чөлөө,төсвийн зарцуулалтад тавих иргэдийн хяналт хүчтэй,шүүх засаглал нь шударга,баян ба ядуу хүмүүст тэгш хандах,төрийн бусад байгууллагуудаас хараат бус байдал зэрэг орж байна. Хамгийн доод оноо авсан улс орнуудад ажиглагдаж буй нийтлэг шинж нь дайн тулаантай,засаглал нь сул,цагдаа ба шүүх засаглал нь сул,хараат байдал,хэвлэлийн эрх чөлөө сул зэрэг шинж ажиглагдаж байна.

Сүүлийн 4 жилд ахиц дэвшил сул орнуудын тоонд Бразил,Австрали,Ливи,Испани,Турк зэрэг улс орнууд орж байгаа бол Грек,Сенегал ба Их Британи зэрэг улс орнууд дэвшил гаргасан байна.

Авлигын төсөөллийн индекс нь төрийн албан дахь авлигыг дүгнэсэн экспертүүдийн үнэлгээнд үндэслэн гаргадаг.Улс орнуудын авч буй өндөр оноо нь нээлттэй ил тод засаглал болон эрх баригчдын иргэдийн өмнө хүлээх хариуцлагын тогтолцоотой шууд холбоотой байдаг.Харин бага оноо авсан улс орнуудад авлига өндөр,авлигын хэрэг ял шийтгэлгүй өнгөрдөг,шүүх цагдаа нь шударга бус байдаг байна.

Монгол Улс 2012 онд 36 оноо 94-р байр,2013 онд 38 оноо,2014 онд 39 оноо 80 байр,2015 онд 39 оноогоор 72-р байрыг эзэлжээ.2012 оноос эхлэн тооцоолох аргачлал болон онооны үнэлгээ өөрчлөгдсөн учир 2012 оноос өмнөх оноог түүнээс хойших оноотой харьцуулах боломжгүй.Монгол Улсыг доор дурдсан засаглал ба бизнес орчны чиглэлээр ажилладаг хараат бус институцүүдын экспертүүд үнэлж мэдээллийн эх сурвалж болон тайлбараа илгээдэг юм.2015 оны оноог 2014 онтой харьцуулсан үзүүлэлтийг хаалтад хийж харьцуулсан болно.

Манай улс өнгөрсөн онтой харьцуулахад Bertelsmann Foundation-Transformation Index 2016(засаглалын шилжилт ба менежмент)үнэлгээгээр оноо алдсан байна.

-Bertelsmann Foundation-Transformation Index 2016 - 36(40)

-Economist Intelligence Unit-Country Risk Ratings 2015 - 38(38)

-IHS Global Insight-Country Risk Ratings 2014 - 42(42)

-IMD-World Competitiveness Yearbook 2015 - 37 (анх удаа)

-Political Risk Services International-Country Risk Guidance 2015 - 31(31)

-World bank-Country Policy and Institutional Assessment 2014 - 47(47)

-World Economic Forum-Executive Opinion Survey 2015 - 42(41)

-World Justice Project-Rule of Law Index 2015 - 35(32)



сүүлд нэмэгдсэн мэдээ